Ege’de 12 Mil Gerilimi Yeniden Alevleniyor: Atina Ne Yapmaya Çalışıyor?

Ege Denizi sakinleşse de Ankara ile Atina arasındaki temel anlaşmazlıklar kapanmış değil.

Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis’in, ülkesinin karasularını 12 mile çıkarma hakkını saklı tuttuğunu ve bunu istediği zaman kullanabileceğini söylemesi, eski tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.

Peki bu açıklama yeni bir krizin habercisi mi?

12 mil neden kritik?

Ege, binlerce ada ve adacığın bulunduğu son derece karmaşık bir coğrafyaya sahip. Türkiye ve Yunanistan bugün genel olarak 6 millik karasuları uyguluyor.

Yunanistan’ın sınırı 12 mile çıkarması, Ege’deki deniz yetki alanlarının ve hareket alanlarının ciddi biçimde değişmesine yol açabilir. Ankara’nın itirazı da bu noktada yoğunlaşıyor.

Türkiye, böyle bir adımın Ege’deki stratejik dengeleri kendi aleyhine değiştireceğini savunuyor.

Ankara’nın kırmızı çizgisi belli

TBMM, 1995 yılında Yunanistan’ın Ege’de karasularını tek taraflı olarak 6 milin üzerine çıkarmasını casus belli, yani savaş sebebi sayacağını ilan etmişti.

Bu nedenle Miçotakis’in sözleri Ankara açısından sıradan bir diplomatik açıklama değil.

Ancak “12 mil hakkımızı kullanabiliriz” demek ile bu yönde fiili bir adım atmak arasında önemli bir fark var.

Miçotakis neden şimdi konuşuyor?

Yunanistan’da Türkiye, Ege ve Kıbrıs başlıkları iç siyasette güçlü karşılık buluyor. Bu nedenle sert Türkiye açıklamalarının iç politikaya mesaj verme amacı taşıması mümkün.

Yunanistan 12 mil hakkını uluslararası deniz hukuku temelinde savunurken Türkiye, Ege’nin özel coğrafi koşullarını gerekçe göstererek tek taraflı bir genişlemeye karşı çıkıyor.

Yani anlaşmazlığın hukuki ve siyasi boyutu hâlâ çözülmüş değil.

Savaş riski var mı?

Şimdilik “savaş kapıda” demek için yeterli veri yok.

Sert açıklamalara rağmen diplomasi devam ediyor. Fakat Ege’nin hassas yapısı nedeniyle tek taraflı bir uygulama, iki ülke arasındaki gerilimi hızla artırabilir.

Asıl tehlike savaş söylemi değil, yanlış hesap.

Türkiye’nin kırmızı çizgisi belli, Yunanistan’ın pozisyonu da belli. Bu nedenle Ege’de ihtiyaç duyulan şey yeni restleşmeler değil, mevcut sorunları kontrollü biçimde yönetebilecek diplomasi.

Miçotakis’in 12 mil açıklaması şimdilik bir mesaj niteliğinde.

Ama bu mesajın sahada gerçek bir adıma dönüşmesi halinde, Ege’deki dengeler çok daha ciddi bir sınavla karşı karşıya kalabilir.

Ege’de mesele kimin daha yüksek sesle konuştuğu değil, kimin kriz çıkmadan masada kalabildiğidir.